تکثیر سانسوریا
تکثیر سانسوریا

سانسوریا از خانواده ساکولنت‌ها بوده و بومی مناطق استواییِ آفریقا و آسیا می‌باشد و یکی از محبوب‌ترین گیاهان به حساب می‌آید.

این خانواده تنوع زیادی داشته و هر گونه آن دارای رنگ‌های مختلفی می‌باشد.

همان‌گونه که در جریان هستید، سهولت در نگهداری آن یکی از دلایل روی آوردن علاقه‌مندان به این گیاه است.

تکثیر این گیاهِ محبوب برای دارندگانِ آن جذابیت فراوانی داشته که در ادامه این مقاله به نکاتِ کلیدی تکثیر سانسوریا می‌پردازیم.

روش‌های تکثیر سانسوریا :

۱-جدا کردن پاجوش‌ها

۲-ریشه‌دار کردن قلمه برگ در خاک

۳- ریشه‌دار کردن قلمه برگ در آب

جدا کردن پاجوش‌ها :

یکی از راحت‌ترین روش‌های تکثیر سانسوریا جدا کردن پاجوش‌های آن می‌باشد.

در صورتی که گیاه سانسوریا در گلدان مناسب کاشته شده باشد به دلیل داشتن ریزوم (ساقه‌های زیر زمینی) در طول سال تواناییِ دادن پاجوش‌های متعددی را دارد.

تکثیر سانسوریا مهتابی

سانسوریا مهتابی (سیلور)، یکی از پاجوش‌ها گلدان پلاستیکی را شکافته و به رشد خود ادامه داده

برای تکثیر سانسوریا از این طریق، گلدان را برگردانده و به آرامی به لبه‌های آن ضربه بزنید تا گیاه از گلدان خارج شود، پس از خارج کردن گیاه از گلدان سعی در تمیز کردن ریشه‌های گیاهِ مادری به همراه پاجوش‌ها نمائید.

خیلی جای نگرانی نیست، چون گیاه سانسوریا مقاومت بالایی داشته و با هوا خوردنِ ریشه‌های آن، گیاه از بین نخواهد رفت.

جهت تمیز کردن ریزوم‌ها و ریشه‌های سانسوریا آب یکی از بهترین گزینه‌ها می‌باشد، در صورت امکان از یک ظرف آب استفاده کنید.

پس از تمیز کردن ریشه‌هایِ گیاه، از یک وسیله مناسب مانند چاقو یا قیچی باغبانی استفاده نمائید، فقط به این نکته توجه داشته باشید که از وسیله تمیز و استریل جهت جدا کردن پاجوش‌ها استفاده کنید تا گیاه از بیماری‌ها در امان باشد.

هنگام جدا کردن حتماً سعی کنید جوری پاجوش‌ها را جدا کنید تا گیاه جدید ریشه داشته باشد، در غیر این صورت رشد گیاه جدید با کمی تاخیر همراه خواهد بود.

برخی از عزیزان هم با دست این عمل را انجام می‌دهند، انجام این روش با دست مانعی ندارد، فقط باید هنگام جدا کردن پاجوش جوری گیاه را جدا کرد که ریشه به همراه پاجوش باشد.

تکثیر سانسوریا در خاک

سانسوریا مهتابی (سیلور) که از گلدان خارج شده و برای تمیز کردن ریشه‌ها آماده است.

برای جدا کردن پاجوش‌های سانسوریا اصلاً عجله نکنید، اجازه دهید تا به اندازه کافی رشد کند.

این نکته به این دلیل بیان شد که اگر پاجوش سانسوریا زمانی که کوچک است از گیاه مادری جدا شود، به دلیل نداشتن ریشه کافی عملاً رشدش برای بازه زمانی نسبتاً طولانی، مثلاً حدود شش الی نه ماه متوقف خواهد شد، در این هنگام گیاه کوچک در حال تولید ریشه و یا رشد ریشه خواهد بود.

در حالی که اگر صبر کنیم تا پاجوش در کنار گیاه مادر رشد کند، از دو نظر بهتر خواهد بود:

اول اینکه پاجوش سانسوریا به وسیله ریزوم از گیاه مادر تغذیه شده و رشد آن متوقف نخواهد شد و دوم اینکه پاجوش در این بازه زمانی، خود تشکیل ریشه داده و از ریشه‌های خودش هم علاوه بر گیاه مادری تغذیه خواهد کرد.

با رعایت این نکته، عملاً رشد پاجوش متوقف نخواهد شد و در کمترین زمان ممکن گیاه به رشد خود ادامه خواهد داد.

سانسوریا گیاه کم آبی می‌باشد، پس باید از ترکیب خاکی استفاده کرد که خیلی رطوبت را داخل خود نگه ندارد، در غیر این صورت احتمال پوسیدگی ریشه و ریزوم وجود داشته و در نهایت گیاه سانسوریا از بین خواهد رفت، از این‌رو حتماً از لیکاپون (دانه‌بندیِ متوسط یا درشت) در انتهای گلدان جهت حفظ زهکشی مناسب استفاده کرده تا آب اضافی از انتهای گلدان به راحتی خارج شود.

از ترکیب بستر آماده کاشت گیاهان آپارتمانی حدود ۴۰ درصد، خاک کاکتوس حدود ۲۰ درصد، خاک‌برگ حدود ۲۰ درصد و خاک باغچه هم حدود ۲۰ درصد می‌توانید استفاده کنید، خاک کاکتوس برای فراهم کردن زهکش مطلوب استفاده می‌شود.

جالب است بدانید گیاه سانسوریا گلدان کوچک و تنگ را دوست دارد، در این گلدان هم سریع‌تر پاجوش‌های آن از دل خاک بیرون خواهد آمد.

پس پاجوش‌های جدا شده را در گلدان با سایز مناسب بکارید و بعد از گذشت مدت زمانی که، کمی ریشه‌های آن‌ها رشد کرد به گلدان بزرگ‌تر منتقل کنید.

هنگام کاشتن گیاه سانسوریا اگر مقداری خاک وسط برگ‌های سانسوریا رفت، سعی در تمیز کردن آن نمائید، در صورتی که تمیز نشود و برای مدت طولانی بماند، با برخورد مدام رطوبت به آن احتمال پوسیدگی برگ‌های گیاه در آن ناحیه وجود خواهد داشت، پس بهتر است بعد از کاشتن گیاه سعی در تمیز کردن انتهای برگ (قسمتی که به ریزوم متصل است) نمائید.

در صورتی که سانسوریا ابلق دارید، این روش یکی از بهترین و مطمئن‌ترین روش‌ها برای تکثیر این گونه می‌باشد.

ریشه‌دار کردن قلمه برگ در خاک :

ریشه‌دار کردن قلمه برگ در خاک یکی از روش‌های دیگر تکثیر گیاه سانسوریا می‌باشد.

بهترین زمان برای انجام این روش فصل بهار و تابستان می‌باشد.

ابتدا یک برگ از گیاه را انتخاب کنید، برگ انتخاب شده بهتر است جوان و بالغ (منظور برگی که به خوبی رشد داشته) باشد، به این نکته توجه کنید که سانسوریا برگ‌های گوشتی دارد، هنگام جدا کردن برگ از گیاه مادر از یک وسیله تیز استفاده کنید تا آوند‌های برگ مصدود نشود.

به وسیله قیچی مناسب برگ را جدا کرده و روی سطحی صاف قرار دهید، سپس برگ را باید به اندازه‌های کوچک‌تر برش داد، در صورتی که در حال تکثیر سانسوریا پاکوتاه هستید، اندازه‌های بین ۲ الی ۵ سانتی‌متر و در صورتی که سانسوریا شمشیری باشد اندازه قطعات بین ۴ الی ۱۰ سانتی‌متر مناسب است.

از چاقوی تیز و تمیز برای برش استفاده نمائید، همان‌گونه که قبلاً هم اشاره شد، اگر از وسیله نامناسب استفاده کنید احتمال لِه شدن برگ و مصدود شدن آوند‌های آن وجود دارد، در این صورت احتمال ریشه‌دار شدن قلمه برگ کاهش خواهد یافت.

پس از تقسیم برگِ گیاه به قطعات کوچک‌تر ترتیب قلمه‌ها را حفظ کنید، زیرا در صورتی که قلمه‌ای به صورت برعکس در خاک قرار بگیرد، آن قلمه ریشه‌دار نخواهد شد و این نکتهِ بسیار مهمی می‌باشد.

پاجوش و تکثیر سانسوریا

همان‌طور که روی عکس هم مشاهده می‌کنید، قسمتی از قلمه برگ که مجاز هست داخل خاک قرار گیرد با کلمه YES و قسمت بالای قلمه با NO به نمایش درآمده است.

ترکیب پیت‌ماس ، پرلیت و لیکاپون (ترجیحاً دانه‌بندیِ ریز) برای قرار دادن قلمه برگ مناسب است.

پیت‌ماس همواره رطوبت را حفظ کرده و برای جلوگیری از بیماری‌های قارچی بسیار مناسب است، از لیکاپون هم جهت پیشگیری از پوسیدگی قلمه برگ استفاده می‌شود.

در صورتی که بستر قلمه برگ زهکش خوبی نداشته باشد، احتمال از بین رفتن قلمه‌ها وجود خواهد داشت.

گلدان انتخاب شده را با مقداری لیکاپون (دانه‌بندیِ متوسط یا درشت) پُر کنید تا با گذشت زمان خاک موجب بسته شدن زهکش گلدان نشود، سپس گلدان را از بستر آماده کاشت قلمه پُر کنید.

در صورت امکان از هورمون ریشه‌ زایی استفاده کرده و محل قرار گرفتن قلمه در خاک را به هورمون آغشته نمائید.

استفاده از هورمون ریشه‌زایی لازم و ضروری نیست، چون سانسوریا به راحتی قابل تکثیر است، اما هورمون ریشه‌زایی در تسریع ریشه‌دهی و بهبود آن بسیار تأثیر گذار خواهد بود.

تکثیر به این روش زمان حدود ۲ الی ۳ ماهِ نیاز دارد، پس برای آن دسته از عزیزانی که علاقه دارند گیاهشان سریع‌تر و با کیفیت بهتری تکثیر شود، استفاده از هورمون ریشه‌زایی پیشنهاد می‌شود.

اگر قلمه به خوبی هورمون را جذب نمی‌کند، با آب قلمه را کمی مرطوب کنید و سپس به هورمون آغشته کنید تا به خوبی هورمون به قلمه بچسبد، سپس قلمه‌ها را با رعایت جهت قرار گرفتن در خاک، در بستر تهیه شده قرار دهید.

خیلی نباید قلمه‌ها را در خاک فرو کنید، مقداری که موجب افتادن قلمه‌ها نشود کفایت می‌کند. اگر قلمه را خیلی در بستر فرو ببریم، در صورتی که رطوبت زیاد در خاک باشد موجب پوسیدن قلمه‌ها خواهد شد.

گلدان را در مکانی پُر نور، بدون تابش مستقیم نور آفتاب قرار دهید.

در صورت امکان روی گلدان را با پلاستیک شفافی که چند سوراخ ریز جهت تهویه دارد بپوشانید تا رطوبت قلمه‌ها راحت‌تر حفظ شود.

گرما، نور و رطوبتِ مطلوب سه عامل بسیار مهم در ریشه‌دهی قلمه‌ها هستند که در صورت رعایت نکردن این نکات زمان ریشه دهی طولانی‌تر خواهد شد.

اگر برای تکثیر سانسوریا ابلق از این روش استفاده می‌کنید، به احتمال خیلی زیاد تمامیِ سانسوریای تولید شده دیگر ابلق نبوده و سبز رشد خواهند کرد.

برای بالا بردن درصد گیراییِ سانسوریا ابلق کارشناسان پیشنهاد می‌کنند قسمت سبز رنگ ابتدای قلمه (در تصویر پایین مشخص شده است) که در خاک فرو می‌رود را بریده و باید اجازه داد تا قسمت طلایی رنگ ابتدا در خاک قرار گیرد.

در تست‌های صورت گرفته این روش جواب مثبت داده، ولی به طور قاطع و ۱۰۰ درصد نمی‌توان گفت کلیه گیاهان تکثیر شده ابلق خواهند بود، ولی درصد قابل توجهی از این طریق ابلق رشد خواهند شد.

تکثیر سانسوریا با پاجوش

قلمه برگ سانسوریا ابلق که قسمت سبز آن مانند عدد هشت بریده خواهد شد.

از این روش جهت بهبود ظاهر گیاه هم می‌توان استفاده کرد و در صورتی که برگی دارای لک و یا شکستگی باشد با حذف آن هم ظاهر گیاه را حفظ کرده و هم با همان برگ می‌توان نسبت به تکثیر گیاه دوست داشتنیِ سانسوریا اقدام کرد.

ریشه‌دار کردن قلمه برگ در آب :

یکی دیگر از راه‌های تکثیر این گیاه، تهیه قلمه برگ و قرار دادن آن در آب می‌باشد.

قلمه‌های مناسب از گیاه مادر تهیه کرده و داخل ظرف آب قرار دهید، تا قلمه ابتدا ریشه داده و سپس ریزوم آن تشکیل شود.

تکثیر سانسوریا در بطری

تکثیر سانسوریا

در صورتی که برای تنظیم میزان قرار گرفتن قلمه برگ در آب مشکل دارید، می‌توانید از یک گیره کوچک و چوب همانند تصویر کمک بگیرید.

تکثیر سانسوریا در آب

پس از ریشه‌دار شدن قلمه، آن را به گلدان با سایز مناسب منتقل کرده و منتظر ظاهر شدن و یا رشد پاجوش‌های گیاه جدید باشید.

در کل ریشه‌دار کردن قلمه برگ در خاک بیشتر پیشنهاد می‌شود، زیرا قرار دادن قلمه در آب احتمال بروز بیماری‌های قارچی را به دلیل رطوبت بالا افزایش خواهد داد.

اگر دو روش را هم زمان مقایسه و امتحان کنید شاهد آن خواهید بود که قلمه‌های تکثیر شده در خاک به احتمال زیاد بهتر و قوی‌تر خواهند بود.

این روش در مورد گیاه ابلق هم خیلی پیشنهاد نمی‌شود و احتمال این‌که گیاه جدید سبز باشد بسیار بالا خواهد بود.